Het Black Box Model is in Nederland geïntroduceerd door Peter Beekman van Kynotrain Nederland. Deze methode is ontwikkeld vanuit de visie dat elke hond en baas uniek is en dat iedere baas-hond combinatie weer anders is. Het is dus niet verstandig om één specifieke methode voor de gehele opvoeding van iedere hond te gebruiken. We moeten kijken naar die methode waar de hond het meest gevoelig voor is en die het handigst toepasbaar is voor de baas.
De term Black Box bestaat al jaren binnen de (dier)psychologie. Het is een wetenschappelijk onderbouwd gedragsmodel. Het betekent dat niet altijd te voorspellen is, hoe een mens of dier zal reageren in een bepaalde situatie. Een wezen gedraagt zich continu als reactie op wat er zich in zijn omgeving afspeelt. Dit kan een stemming, gedachten, maar ook plotseling optredende gebeurtenissen zijn. Bij mensen ligt dit een stuk ingewikkelder dan bij honden. Mensen kunnen nadenken over de toekomst of het verleden en zaken plannen. Honden kunnen dat niet. Voor honden geldt daarom dat zij nog nadrukkelijker reageren op alles wat er in hun omgeving gebeurd.
In feite is Het Black Box Model niet een methode op zich. Het is een visie waarin alle onderdelen van alle bestaande methoden kunnen worden opgenomen. Het uitgangspunt blijft echter dat we zo hondvriendelijk mogelijk proberen de hond op te voeden en te begeleiden. Daarbij kijken we naar het gedrag dat de hond vertoont. We proberen te achterhalen waarom de hond dat gedrag vertoont om vervolgens een methode te kiezen die past bij dit gedrag in deze situatie.
Binnen Het Black Box Model is ruimte voor de clicker - gebruikt op alle mogelijke manieren -, correctie - aangepast aan de hond en op een manier die de hond snapt -, lichaamstaal, speeltjes, snoepjes, stembeloningen en stemcorrecties. Er is ook ruimte voor natuurlijke signalen. Het kan eigenlijk allemaal. Belonen van gewenst gedrag staat voorop. Verder is het belangrijk dat we leren kijken naar welk gedrag de hond wel vertoont en niet naar wat hij niet doet. Want dat is zoveel meer.
Bij Het Black Box Model gaan we ervan uit dat honden nooit, maar dan ook nooit verkeerd gedrag kunnen vertonen! Ze kunnen niet anders dan reageren op de op dat moment voor hen meest belangrijke prikkel, op een manier die gebaseerd is op aanleg en eventueel eerder opgedane ervaringen. Natuurlijk kan dit wel ongewenst zijn. Dan is het echter aan ons de taak om dit ongewenste gedrag om te buigen in gewenst gedrag.
Gedrag is altijd een reactie op een prikkel in de omgeving van de hond. Dit kunnen interne (van binnenuit de hond zelf) en externe (vanuit de omgeving) prikkels zijn. Hoe de hond reageert, hangt af van de motivatie van de hond. De naam Black Box geeft al aan dat het vrij moeilijk is te achterhalen wat er zich nu precies in de hersenen afspeelt. De motivatie is een combinatie van aanleg en ervaringen. Het effect wat een ervaring op het gedrag heeft gehad is heel erg belangrijk.
Is de ervaring plezierig voor de hond geweest, dan zal het gedrag vaker vertoond worden. Is de ervaring onplezierig voor de hond geweest, dan zal geprobeerd worden om het gedrag of een situatie te vermijden.
Het Black Box Model is gebaseerd op leren kijken naar waar de hond op reageert, welke ervaring hij daar mee opdoet en welk gedrag de hond op dat moment vertoont. We zijn snel geneigd om te kijken naar wat een hond niet doet. Als we bijvoorbeeld de hond een commando geven om te gaan zitten en hij doet dit vervolgens niet, dan gaan we met allerlei trucjes proberen om de hond wel te laten zitten. We richten ons hierbij op het niet gaan zitten. Het is echter veel leuker en interessanter om te kijken naar wat de hond wel doet. Blijft hij staan, kijkt hij naar iets totaal anders, gaat hij liggen of is hij aan het snuffelen. Vervolgens proberen we te achterhalen waarom de hond dat gedrag wel vertoont. Als we dat weten en ook kunnen zien op welke prikkel hij dan wel reageert en hoe, is het veel gemakkelijker een oplossing te verzinnen voor de combinatie om de hond wel te laten zitten.
We willen dus eerst weten waarom een hond bepaald gedrag vertoont. Pas dan kijken we wat voor de hond de meest geschikte manier is om het gedrag te beïnvloeden. Om honden te laten doen wat wij graag willen dat ze doen, zullen we de honden vertrouwen moeten geven dat hun gedrag op dat moment ook daadwerkelijk het gewenste gedrag is. Dat betekent dat we heel goed moeten kijken naar wat de hond allemaal doet en waar we hem uiteindelijk voor belonen. Beloning op het juiste moment is erg belangrijk. Dit werkt erg goed met voer en/of beloningsbrokjes.
Het is aan ons de taak om gericht te zorgen voor plezierige ervaringen met prikkels, waarop wij willen dat de hond reageert en het ombuigen van ongewenst gedrag in gewenst gedrag op basis van het aanleren van nieuwe ervaringen. Het is erg belangrijk dat hond en baas elkaar goed leren kennen. Een hond reageert snel en voornamelijk op lichaamstaal (gedrag en houding) van mensen. Wanneer wij bijvoorbeeld een commando geven, maar met onze lichaamshouding iets anders zeggen, dan leert de hond alleen van de lichaamstaal. Hij begrijpt niet (goed) wat nu de bedoeling is. Het is dus aan ons de taak om duidelijk te zijn naar de hond.
Wij mensen hebben echter meer tijd nodig om de hondentaal en onze eigen hond goed te leren kennen. Het goed leren kennen van je eigen hond doe je door heel veel te kijken naar je hond. Verder is het erg belangrijk dat wat je ziet, kunt vertalen naar het juiste hondengedrag.